BestQuickBook

อ่านหนังสือพัฒนาตัวเองหลายเล่มแต่ชีวิตไม่เปลี่ยน อ่านอย่างไรให้นำไปใช้ได้จริง

อ่านหนังสือพัฒนาตัวเองหลายเล่มแต่ชีวิตไม่เปลี่ยน อ่านอย่างไรให้นำไปใช้ได้จริง
ที่มา: Wikimedia Commons

หยิบหนังสือพัฒนาตัวเองเล่มล่าสุดที่อ่านจบมาวางไว้ข้างตัวก่อน เพราะหลังจากนี้คุณจะคัด “เรื่องเดียว” จากเล่มนั้นออกมาทดลองจริงได้ภายในสัปดาห์เดียว รู้ว่าหนังสือแต่ละแนวต้องอ่านด้วยท่าทีต่างกันอย่างไร และรู้ว่าเมื่อไรควรวางเล่มเดิมแล้วไปเล่มใหม่ โดยไม่ต้องอ่านเพิ่มขึ้นเลยสักเล่ม

นักอ่านสายนี้หลายคนมีชั้นหนังสือที่น่าภูมิใจ ขีดเส้นใต้เต็มทุกหน้า แต่พอถามว่าเล่มไหนเปลี่ยนอะไรในชีวิตบ้าง กลับนึกไม่ค่อยออก ปัญหามักไม่ได้อยู่ที่หนังสือ แต่อยู่ที่เราอ่านมันแบบเดียวกับอ่านนิยาย คือรีบให้จบแล้วไปต่อเล่มถัดไป ทั้งที่หนังสือแนวนี้เขียนมาให้ “ทำ” มากกว่าให้ “รู้”

ก่อนเปิดเล่มใหม่ ตั้งโจทย์ให้ตัวเองก่อน

เขียนปัญหาจริงไว้หนึ่งบรรทัด

ก่อนอ่านหน้าแรก ลองเขียนสิ่งที่อยากให้ดีขึ้นไว้บนกระดาษสั้นๆ เช่น “ตื่นสายจนต้องรีบทุกเช้า” หรือ “ประชุมแล้วไม่กล้าแย้งหัวหน้า” โจทย์ที่ชัดจะทำให้สายตาคอยจับเฉพาะส่วนที่ตอบโจทย์ ส่วนที่ไม่เกี่ยวก็อ่านผ่านไปได้โดยไม่ต้องรู้สึกผิด จะเสียบกระดาษแผ่นนี้ไว้เป็นที่คั่นหนังสือไปเลยก็ได้

ยอมอ่านช้าลงในบทที่ตรงโจทย์

ไม่จำเป็นต้องอ่านทุกบทด้วยความเร็วเท่ากัน บทนำและเรื่องเล่าประกอบที่ยาวเหยียดอ่านผ่านได้ ใครอยากฝึกจังหวะนี้ การกวาดตาและปรับความเร็วตามชนิดเนื้อหา ช่วยได้มาก แต่เมื่อถึงบทที่ตรงกับปัญหาของเรา ให้ชะลอลง อ่านซ้ำ แล้วหยุดถามว่า “ถ้าจะทำตามพรุ่งนี้เช้า ต้องเริ่มจากอะไร”

หนังสือแนวนิสัยและการจัดการเวลา

หนังสือกลุ่มนี้มักมีเทคนิคย่อยๆ หลายสิบข้อ ซึ่งเป็นกับดักในตัว เพราะเราอยากทำทุกข้อพร้อมกัน แล้วก็ล้มเลิกทั้งหมดภายในสัปดาห์เดียว

หยิบพฤติกรรมเดียวที่เล็กจนทำพลาดยาก

แทนที่จะตั้งใจ “ตื่นตีห้า ออกกำลังกาย นั่งสมาธิ” ให้เลือกมาเพียงอย่างเดียวแล้วย่อให้เล็กที่สุด เช่น วางโทรศัพท์ชาร์จไว้นอกห้องนอน แค่นั้นพอสำหรับสัปดาห์แรก

ผูกสิ่งใหม่ไว้กับสิ่งที่ทำอยู่แล้ว

นิสัยใหม่จะไม่ลอยอยู่กลางอากาศถ้ามีที่เกาะ เช่น อ่านสรุปของตัวเองหนึ่งหน้าหลังชงกาแฟแก้วแรก หรือเขียนงานสามอย่างของวันพรุ่งนี้ก่อนปิดคอมพิวเตอร์ กิจวัตรเดิมจะทำหน้าที่เป็นสัญญาณเตือนแทนความจำของเรา

ถ้าสิ่งที่อยากพัฒนาคือการอ่านภาษาต่างประเทศ หลักเดียวกันใช้ได้ แทนที่จะอ่านหนังสือเรื่องวิธีเรียนภาษาเพิ่มอีกเล่ม ลอง เริ่มจากหนังสือเด็กหรือฉบับที่พิมพ์สองภาษาคู่กัน วันละไม่กี่หน้า จะเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดกว่า

จดผลแบบที่ไม่ต้องคิดเยอะ

ทำเครื่องหมายบนปฏิทินทุกวันที่ทำได้ ไม่ต้องมีแอปหรือตารางซับซ้อน พอครบสองสัปดาห์ค่อยมองย้อนดูว่าวันไหนหลุด และหลุดเพราะอะไร คำตอบตรงนั้นมีค่ากว่าบทใดบทหนึ่งในหนังสือ

หนังสือแนวความคิดและการดูแลใจ

ระวังความรู้สึกว่า “เข้าใจแล้ว”

ประโยคคมๆ ในหนังสือแนวนี้อ่านแล้วเห็นด้วยทันที และความรู้สึกเห็นด้วยนั้นเองที่หลอกให้เราคิดว่าเปลี่ยนแล้ว วิธีทดสอบง่ายๆ คือเขียนเหตุการณ์จริงเมื่อวานหนึ่งเรื่องที่แนวคิดนั้นน่าจะใช้ได้ ถ้านึกไม่ออก แปลว่ายังเข้าใจแค่ตัวหนังสือ

ทดลองกับสถานการณ์ที่เดิมพันต่ำ

อยากฝึกไม่ตอบโต้ทันทีเวลาโกรธ อย่าเริ่มจากการทะเลาะกับคนในบ้าน ให้เริ่มจากเรื่องเล็กอย่างรถติดหรือคิวยาว สังเกตว่าเรารู้ตัวได้เร็วขึ้นไหม แล้วค่อยขยับไปเรื่องที่ยากขึ้น

รู้ว่าหนังสือช่วยได้แค่ไหน

หนังสือดูแลใจเป็นเพื่อนที่ดีในวันที่ใจไม่นิ่ง แต่ไม่ใช่การรักษา ถ้าความเครียด ความเศร้า หรือการนอนไม่หลับลากยาวเป็นสัปดาห์จนกระทบงานและความสัมพันธ์ การคุยกับแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตจะช่วยได้ตรงกว่า และสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ก็เปิดให้โทรปรึกษาได้

หนังสือแนวการงานและการสื่อสาร

แปลงหลักการเป็นประโยคที่พูดออกมาได้จริง

หนังสือเรื่องการเจรจาหรือการให้ความเห็นมักอธิบายเป็นหลักการกว้างๆ ลองแปลงเป็นประโยคภาษาของเราเอง เช่น จากหลัก “ฟังให้จบก่อนตอบ” กลายเป็น “ขอสรุปที่พี่พูดมาก่อนนะครับว่า…” ประโยคสำเร็จรูปแบบนี้หยิบใช้ได้ทันทีเมื่อถึงสถานการณ์จริง

ซ้อมก่อนวันสำคัญ แล้วหาคนช่วยสะท้อน

ก่อนประชุมหรือนัดคุยที่สำคัญ ซ้อมพูดประโยคเหล่านั้นออกเสียงสักสองสามรอบ ความรู้จะย้ายจากหัวมาอยู่ที่ปาก จากนั้นเล่าให้เพื่อนร่วมงานที่ไว้ใจฟังว่ากำลังลองอะไรอยู่ คนนอกมักเห็นความเปลี่ยนแปลงก่อนเราเสมอ

หลังปิดเล่ม จะไปต่ออย่างไร

ทบทวนเฉพาะสิ่งที่ได้ลองแล้ว

แทนที่จะอ่านไฮไลต์ทั้งเล่มซ้ำ ให้ทบทวนเฉพาะเรื่องที่ทดลองไปแล้วว่าได้ผลแค่ไหน ส่วนใครที่ปิดเล่มไปไม่กี่วันก็ลืมเกือบหมด ลองดู วิธีทวนเนื้อหาเป็นช่วงๆ ให้ติดอยู่ในความจำ ประกอบด้วย

เลือกเล่มถัดไปเมื่อเรื่องเดิมกลายเป็นนิสัย

สัญญาณที่บอกว่าพร้อมไปต่อ คือเรื่องที่ลองทำเริ่มเกิดขึ้นเองโดยไม่ต้องฝืน ถึงตอนนั้นการเลือกเล่มใหม่จะสนุกขึ้นมาก จะไล่ดูจาก รายการหนังสือพัฒนาตนเองที่คัดไว้ให้หยิบมาอ่านกันสักรอบ แล้วเลือกเล่มที่ตอบโจทย์ข้อถัดไปบนกระดาษของเราก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเลือกเล่มที่คนพูดถึงมากที่สุด

สิ่งเดียวที่อยากให้ระวังไว้ คือการหยิบหนังสือพัฒนาตัวเองเล่มใหม่ทุกครั้งที่เล่มเดิมเริ่มต้องลงแรงทำ เพราะความรู้สึกสดใหม่ตอนเริ่มเล่มใหม่นั้นเหมือนความก้าวหน้า แต่ถ้าเกิดซ้ำบ่อยๆ ชั้นหนังสือจะยาวขึ้นเรื่อยๆ ขณะที่ชีวิตยังอยู่ที่เดิม