BestQuickBook

หนังสือปกแข็ง ปกอ่อน และกระดาษแต่ละแบบ ต่างกันอย่างไรก่อนเลือกซื้อ

หนังสือปกแข็ง ปกอ่อน และกระดาษแต่ละแบบ ต่างกันอย่างไรก่อนเลือกซื้อ
ที่มา: Wikimedia Commons

หนังสือเรื่องเดียวกันวางอยู่สองเล่มบนชั้น เล่มหนึ่งปกแข็งราคาสูงกว่าพอสมควร อีกเล่มปกอ่อนเบามือ นักอ่านหลายคนยืนพลิกไปพลิกมาอยู่นานแล้วหยิบเล่มที่ถูกกว่าไปโดยไม่แน่ใจนักว่าเสียอะไรไปหรือเปล่า ความจริงทั้งสองแบบไม่มีแบบไหนดีกว่ากันเสมอ ขึ้นอยู่กับว่าจะอ่านอย่างไรและเก็บไว้นานแค่ไหน

ปกแข็งทำจากแผ่นกระดาษแข็งหุ้มด้วยกระดาษหรือผ้า ทนการกระแทกและไม่ยับง่าย เหมาะกับหนังสือที่ตั้งใจเก็บไว้นาน ส่งต่อให้ลูกหลาน หรือเปิดอ่านซ้ำบ่อย เช่น หนังสืออ้างอิงและวรรณกรรมเล่มโปรด ข้อเสียคือหนักและพกยาก อ่านบนรถหรือนอนอ่านนานๆ แล้วเมื่อยมือ

ปกอ่อนเบา พกง่าย ราคาเป็นมิตรกว่า เหมาะกับการอ่านครั้งเดียวหรืออ่านระหว่างเดินทาง แต่มุมปกงอและสันเป็นรอยหักได้ง่ายหากกางแรงเกินไป

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้ปกแต่คนมักไม่ได้ดูคือวิธีเข้าเล่ม หนังสือที่เย็บกี่ คือเย็บด้ายเป็นยกๆ ก่อนทากาว จะกางได้กว้างและหน้ากระดาษไม่หลุดง่ายแม้ใช้งานหนัก ส่วนการไสสันทากาวอย่างเดียวผลิตได้เร็วและต้นทุนต่ำกว่า ใช้ได้ดีกับเล่มบาง แต่ถ้าเล่มหนาและถูกกางบ่อย หน้ากระดาษอาจหลุดเป็นแผ่นได้ ลองดูจากสันด้านบนว่ามีแนวด้ายหรือไม่

ส่วนกระดาษที่เจอบ่อยในหนังสือไทยมีสามกลุ่มใหญ่

ความต่างของวัสดุเหล่านี้คล้ายกับการเลือกเนื้อผ้าสูทแต่ละชนิดที่ให้สัมผัสและความทนต่างกัน ผ้าที่ดูหรูที่สุดไม่ได้เหมาะกับทุกโอกาส กระดาษก็เช่นกัน เล่มที่ทำจากกระดาษอาร์ตทั้งเล่มอาจสวยบนชั้นแต่ไม่ใช่เล่มที่อยากถือนอนอ่านก่อนนอน

คุณภาพวัสดุยังเป็นเบาะแสช่วยแยกหนังสือแท้กับของปลอมได้ด้วย ฉบับที่พิมพ์ซ้ำโดยไม่ได้รับอนุญาตมักใช้กระดาษบางผิดปกติ ตัวอักษรเบลอ และเข้าเล่มหลวม ใครอยากรู้จุดสังเกตเพิ่มเติม มีวิธีดูให้ออกว่าเล่มไหนเป็นของพิมพ์เถื่อนไว้ใช้ประกอบการซื้อหนังสือมือสองหรือหนังสือราคาถูกผิดปกติ

ความทรงจำเรื่องสัมผัสของหนังสือก็มีประโยชน์ไม่น้อย หลายคนจำชื่อเรื่องไม่ได้ แต่จำได้ว่าเป็นเล่มปกแข็งผ้าสีเขียวกระดาษเหลืองๆ รายละเอียดแบบนี้ช่วยได้มากเวลาไล่หาหนังสือเล่มเก่าที่จำได้แค่หน้าตาของมัน

ถ้ายังลังเลระหว่างสองฉบับ ร้านหนังสือเล็กๆ ที่เจ้าของคัดเล่มเองมักให้ลองจับ ลองเปิด และอธิบายความต่างของแต่ละฉบับได้ละเอียดกว่าการดูภาพบนหน้าเว็บ นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่การเดินเข้าร้านหนังสืออิสระแถวบ้านยังมีความหมายสำหรับนักอ่าน

เกณฑ์ง่ายๆ สำหรับครั้งต่อไปมีแค่สามข้อ จะเก็บไว้นานหรือเปิดซ้ำบ่อยให้เลือกปกแข็งเย็บกี่ จะพกไปอ่านระหว่างทางให้เลือกปกอ่อนกระดาษถนอมสายตา และถ้าเป็นหนังสือที่ภาพสำคัญกว่าตัวอักษร ค่อยยอมจ่ายเพิ่มให้กระดาษอาร์ต