BestQuickBook

จำชื่อหนังสือไม่ได้ จำได้แค่ปกหรือเนื้อเรื่อง ตามหาเล่มที่เคยอ่านอย่างไร

จำชื่อหนังสือไม่ได้ จำได้แค่ปกหรือเนื้อเรื่อง ตามหาเล่มที่เคยอ่านอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

จำชื่อหนังสือไม่ได้ไม่ได้แปลว่าความจำแย่ และไม่ได้แปลว่าหมดหวัง ในการตามหาหนังสือ ชื่อเรื่องเป็นเบาะแสที่อ่อนที่สุดอย่างหนึ่งด้วยซ้ำ สิ่งที่เราจำได้แม่นกว่า เช่น สีปก ฉากที่ติดตา หรือความรู้สึกตอนอ่านจบ มักพาไปถึงเล่มที่ตามหาได้ ถ้ารู้วิธีใช้มัน

ปัญหาที่นักอ่านเจอ

อาการคุ้นเคยคือ นึกถึงหนังสือเล่มหนึ่งขึ้นมากลางดึก จำได้ว่าปกสีเขียวเข้ม มีเด็กผู้หญิงยืนหันหลังอยู่ เนื้อเรื่องเกี่ยวกับครอบครัวที่ย้ายไปอยู่ต่างจังหวัด แต่ชื่อเรื่องกับชื่อผู้เขียนหายไปหมด ลองพิมพ์ค้นแบบกว้างๆ ก็เจอผลลัพธ์เป็นร้อยที่ไม่ใช่สักเล่ม

ยิ่งค้นไม่เจอ ก็ยิ่งอยากเจอ บางเล่มเป็นหนังสือที่อ่านตอนเด็กแล้วอยากให้ลูกได้อ่านบ้าง บางเล่มเคยยืมเพื่อนมาแล้วอยากมีเป็นของตัวเอง ความผูกพันกับหนังสือแบบนี้ไม่ได้อยู่ที่ชื่อ แต่อยู่ที่ช่วงชีวิตที่เราได้อ่านมัน

ทำไมชื่อเรื่องถึงหลุดจากความจำ

ตอนอ่าน เราใช้เวลาอยู่กับเนื้อเรื่องเป็นวันๆ แต่ใช้เวลากับหน้าปกที่มีชื่อเรื่องแค่ไม่กี่วินาที สมองจึงเก็บภาพ ฉาก และอารมณ์ไว้แน่นกว่าตัวอักษรบนปก โดยเฉพาะหนังสือที่อ่านตอนเด็ก ซึ่งเรามักไม่ได้สนใจชื่อผู้เขียนเลย

หนังสือภาพก็เป็นกรณีคลาสสิก เด็กหลายคนจำภาพในหนังสือภาพเล่มโตที่บ้านญาติได้ทุกหน้า แต่ไม่เคยอ่านชื่อบนสันเลยสักครั้ง ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่หนังสือประเภทนี้มีคุณค่าทางใจมาก ใครกำลังคิดจะ ลงทุนกับหนังสือภาพเล่มโตไว้ประจำบ้าน ก็ลองนึกถึงมุมนี้ไว้ด้วย

อีกเหตุผลคือ หนังสือเล่มเดียวกันอาจหน้าตาไม่เหมือนเดิม หนังสือแปลบางเรื่องเปลี่ยนชื่อภาษาไทยเมื่อมีการแปลใหม่ หรือพิมพ์ซ้ำกับสำนักพิมพ์อื่น ปกก็เปลี่ยนตามยุค เราจึงอาจเดินผ่านเล่มที่ตามหาบนชั้นโดยจำไม่ได้เลย

ลองตามหาแบบนี้

บางเล่มอาจต้องใช้เวลาเป็นเดือนกว่าจะเจอ และบางเล่มอาจไม่เจอเลย แต่ระหว่างทางเรามักได้รู้จักหนังสือเล่มอื่นในแนวเดียวกันเพิ่มขึ้นอีกหลายเล่ม ซึ่งก็ไม่ใช่การเสียเวลาเปล่า

ตอนนี้ถ้ามีหนังสือที่อ่านค้างอยู่บนโต๊ะ ลองหยิบโทรศัพท์ถ่ายหน้าปกกับหน้าลิขสิทธิ์เก็บไว้ในอัลบั้มชื่อ “หนังสือที่อ่าน” ใช้เวลาไม่ถึงนาที แต่อีกสิบปีข้างหน้า ตัวเราในวันนั้นจะขอบคุณ