BestQuickBook

จัดงานแลกหนังสือกับเพื่อนที่บ้าน เตรียมอะไรบ้างให้ทุกคนได้เล่มที่อยากอ่าน

จัดงานแลกหนังสือกับเพื่อนที่บ้าน เตรียมอะไรบ้างให้ทุกคนได้เล่มที่อยากอ่าน
ที่มา: Wikimedia Commons

สิ่งที่ต้องเตรียมจริงๆ มีแค่สามอย่าง คือ กติกาการแลกที่ทุกคนรู้ตรงกันก่อนมาถึง หนังสือสภาพดีที่แต่ละคนตั้งใจจะส่งต่อ และพื้นที่ที่วางหนังสือทุกเล่มให้เห็นพร้อมกัน ส่วนที่ทำให้งานสนุกหรือกร่อยคือการเลือกรูปแบบการแลกให้เข้ากับกลุ่มเพื่อน

งานแลกหนังสือต่างจากชมรมหนังสือตรงที่จัดครั้งเดียวจบ ไม่ต้องอ่านเล่มเดียวกันมาก่อน ไม่ต้องเตรียมประเด็นพูดคุย ใครอยากให้กลุ่มนัดเจอกันต่อเนื่องเพื่อถกเล่มเดียวกัน แนวทางตั้งวงคุยหนังสือแบบประจำ จะเหมาะกว่า แต่ถ้าแค่อยากระบายชั้นหนังสือและได้เล่มใหม่กลับบ้าน งานแลกคือคำตอบ

เทียบรูปแบบการแลกหนังสือ

รูปแบบวิธีเล่นเหมาะกับกลุ่มแบบไหนสิ่งที่ต้องเตรียม
หนึ่งต่อหนึ่งเอามากี่เล่ม เลือกกลับได้เท่านั้น เวียนกันเลือกทีละรอบเพื่อนสนิท 4-8 คน รสนิยมใกล้กันลำดับการเลือก เช่น จับไม้สั้นไม้ยาว
จับสลากทุกเล่มมีหมายเลข จับได้เลขไหนได้เล่มนั้น แล้วค่อยแลกกันเองต่อกลุ่มใหญ่ที่ไม่ค่อยรู้จักกันสลาก ป้ายเลขติดหนังสือ
แต้มสะสมเล่มสภาพดีหรือหนาได้แต้มมากกว่า ใช้แต้มเลือกเล่มที่อยากได้กลุ่มที่หนังสือมีมูลค่าต่างกันมากเกณฑ์ให้แต้มที่ตกลงกันก่อน
ห่อปิดชื่อห่อกระดาษ เขียนคำใบ้สั้นๆ บนห่อ ไม่บอกชื่อเรื่องกลุ่มที่ชอบความตื่นเต้น อยากลองแนวใหม่กระดาษห่อ ปากกา คำใบ้ของแต่ละเล่ม

หนึ่งต่อหนึ่ง สำหรับกลุ่มเล็กที่รู้ใจกัน

รูปแบบนี้ง่ายที่สุดและยุติธรรมในตัว ทุกคนได้กลับบ้านเท่ากับที่นำมา ข้อดีคือได้ยืนเลือกพร้อมเล่าให้กันฟังว่าแต่ละเล่มดีอย่างไร ซึ่งมักเป็นช่วงที่สนุกที่สุดของงาน

จุดที่ต้องระวังคือคนที่เลือกคนแรกได้เปรียบ แก้ได้ด้วยการเวียนลำดับ รอบแรกเรียงจากคนที่นำมามากที่สุด รอบถัดไปสลับกลับด้าน

จับสลาก สำหรับกลุ่มใหญ่หรือเพื่อนต่างวง

ถ้าในงานมีเพื่อนของเพื่อนที่เพิ่งเจอกันครั้งแรก การจับสลากช่วยลดความเกรงใจ ไม่มีใครต้องรู้สึกว่าแย่งเล่มที่คนอื่นอยากได้ และเปิดโอกาสให้ทุกคนได้เล่มที่ไม่เคยคิดจะหยิบเอง

ช่วงหลังจับสลากควรเปิดเวลาให้แลกต่อกันเองสักครึ่งชั่วโมง ใครได้เล่มที่อ่านแล้วหรือไม่ตรงใจจะได้หาคู่แลก งานแบบนี้ยังเป็นโอกาสดีสำหรับคนที่ อยากเจอเพื่อนใหม่ที่หลงใหลหนังสือเหมือนกัน ชวนเพื่อนแต่ละคนพาคนรู้จักที่ชอบอ่านมาสักคน วงจะกว้างขึ้นโดยธรรมชาติ

แต้มสะสม สำหรับกลุ่มที่หนังสือหลากหลายมาก

เมื่อบางคนถือหนังสือปกแข็งเล่มหนามา อีกคนถือนิยายปกอ่อนเล่มบาง การแลกหนึ่งต่อหนึ่งอาจทำให้มีคนรู้สึกเสียเปรียบ ระบบแต้มช่วยให้ทุกคนสบายใจ เช่น เล่มทั่วไปได้หนึ่งแต้ม เล่มหนาหรือสภาพเหมือนใหม่ได้สองแต้ม

กติกาต้องง่ายพอจะอธิบายได้ในหนึ่งนาที ถ้าซับซ้อนจนต้องเปิดตารางคำนวณ งานจะกลายเป็นการนับแต้มแทนการคุยเรื่องหนังสือ

ห่อปิดชื่อ สำหรับกลุ่มที่อยากออกจากแนวเดิม

แต่ละคนห่อหนังสือของตัวเองแล้วเขียนคำใบ้สามบรรทัด เช่น “ผจญภัยในทะเล ตัวเอกอายุมาก จบแล้วอยากโทรหาพ่อ” คนเลือกต้องตัดสินจากคำใบ้ล้วนๆ รูปแบบนี้เหมาะกับนักอ่านที่รู้ตัวว่าวนอยู่กับแนวเดิมมานาน

เพื่อไม่ให้ใครผิดหวังเกินไป ตกลงกันก่อนว่าถ้าแกะแล้วเป็นเล่มที่มีอยู่แล้ว เอามาแลกต่อในวงได้

เตรียมบ้านและหนังสือก่อนวันงาน

ขอให้ทุกคนคัดเฉพาะเล่มที่สภาพยังดี ไม่มีหน้าขาด ไม่ขึ้นรา และเป็นเล่มที่ตัวเองยินดีแนะนำให้คนอื่นอ่าน ไม่ใช่เล่มที่อยากทิ้ง กติกาข้อนี้ทำให้กองหนังสือกลางห้องน่าเลือกขึ้นทันที

วางหนังสือบนโต๊ะยาวหรือปูผ้าบนพื้นแล้วเรียงหันปกขึ้น อย่าซ้อนเป็นตั้ง เพราะเล่มที่อยู่ล่างสุดจะไม่มีใครเห็น ส่วนห้องที่มีคนมารวมกันเกือบสิบคนจะร้อนเร็วกว่าที่คิด โดยเฉพาะช่วงบ่าย ลองอ่านเรื่อง เตรียมห้องและแอร์ให้เย็นทั่วถึงก่อนแขกมากันเต็มบ้าน ไว้ล่วงหน้าสักวันสองวัน ทุกคนจะได้ยืนเลือกหนังสือได้นานโดยไม่อึดอัด

ของว่างควรเป็นแบบหยิบกินง่ายและไม่เลอะมือ เช่น ขนมชิ้นเล็กหรือผลไม้หั่นใส่ไม้จิ้ม แยกโต๊ะอาหารออกจากโต๊ะหนังสือให้ชัด

เล่มที่เหลือหลังงานเลิก

แทบทุกงานจะมีหนังสือที่ไม่มีใครเลือก ตกลงกันก่อนว่าจะให้เจ้าของรับกลับ หรือรวบรวมไปบริจาคห้องสมุดชุมชนหรือโรงเรียนที่รับหนังสือ ซึ่งควรสอบถามเงื่อนไขการรับก่อนนำไปส่ง

ส่วนคนที่ได้หนังสือกลับบ้านหลายเล่ม อย่าเพิ่งรีบอ่านทั้งหมดพร้อมกัน ลองเพิ่มเล่มเหล่านั้นลงใน แผนการอ่านแบบยืดหยุ่นที่วางไว้ทั้งปี ทีละเล่ม แล้วนัดเพื่อนอีกครั้งในอีกไม่กี่เดือน คราวหน้าจะได้มีเรื่องเล่าว่าเล่มที่แลกไปเป็นอย่างไรบ้าง