BestQuickBook

หนังสือสุขภาพและออกกำลังกาย ดูความน่าเชื่อถืออย่างไรก่อนทำตาม

หนังสือสุขภาพและออกกำลังกาย ดูความน่าเชื่อถืออย่างไรก่อนทำตาม
ที่มา: Wikimedia Commons

อ่านจบแล้ว คุณจะแยกได้ภายในไม่กี่นาทีที่ยืนพลิกดูในร้านว่าหนังสือสุขภาพเล่มไหนน่าเอากลับไปอ่านจริงจัง เล่มไหนควรอ่านแบบเผื่อใจ และเล่มไหนไม่ควรเอาไปทำตามเลย โดยไม่ต้องมีพื้นความรู้ทางการแพทย์มาก่อน

หนังสือแนวนี้ต่างจากนิยายตรงที่เรามักอ่านเพื่อเอาไปใช้กับร่างกายตัวเอง ทั้งเรื่องอาหาร การนอน และการออกกำลังกาย ถ้าข้อมูลผิด ผลไม่ได้แค่เสียเวลาอ่าน แต่อาจเสียสุขภาพด้วย การเลือกเล่มจึงควรละเอียดกว่าหลักทั่วไปอย่างการลองอ่านบทแรกก่อนจ่ายเงิน อีกขั้นหนึ่ง

จุดแรกที่ควรเปิดดูคือประวัติผู้เขียน ซึ่งมักอยู่ที่ปกหลังหรือหน้าแรกๆ ดูว่าเขามีพื้นฐานเกี่ยวกับเรื่องที่เขียนอย่างไร เป็นแพทย์ นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด โค้ชที่มีประสบการณ์สอนจริง หรือเป็นคนที่เล่าประสบการณ์ส่วนตัว ทุกแบบมีคุณค่า แต่ให้คุณค่าต่างกัน หนังสือเล่าประสบการณ์ลดน้ำหนักของคนหนึ่งคนอาจให้กำลังใจดีมาก แต่ไม่ควรถูกใช้เป็นคู่มือที่ทุกคนทำตามได้

ต่อมาให้เปิดท้ายเล่ม หนังสือที่ตั้งใจให้ข้อมูลถูกต้องมักมีรายการอ้างอิงหรือบอกที่มาของข้อมูลสำคัญ ถ้าทั้งเล่มเต็มไปด้วยคำว่า “งานวิจัยพบว่า” แต่ไม่เคยบอกว่างานไหน ของใคร ก็เป็นสัญญาณให้อ่านอย่างระวัง เช่นเดียวกับปีที่พิมพ์ ความรู้ด้านสุขภาพปรับปรุงอยู่เสมอ หนังสือที่พิมพ์นานมากแล้วอาจมีบางคำแนะนำที่ล้าสมัย

จากนั้นลองอ่านสารบัญกับบทแรกแบบเร็วๆ แล้วสังเกตน้ำเสียง สัญญาณที่ควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน ได้แก่

ในทางกลับกัน หนังสือที่น่าไว้ใจมักยอมรับข้อจำกัดของตัวเอง บอกว่ากรณีไหนควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และอธิบายเหตุผลเบื้องหลังท่าออกกำลังกายหรือวิธีกิน ไม่ได้ให้แค่สูตรสำเร็จ หนังสือแบบนี้อาจดูไม่ตื่นเต้นเท่าเล่มที่สัญญาผลเร็ว แต่อ่านแล้วเอาไปปรับใช้ได้ยาวกว่า

ถ้าหนังสือทำให้อยากลุกขึ้นไปออกกำลังกายในยิม นั่นเป็นจังหวะที่ดี แต่ก่อนเริ่มจริงควรทำความคุ้นเคยกับเครื่องเล่นพื้นฐานในยิมก่อนลงมือจริง ด้วย เพราะหนังสือส่วนใหญ่อธิบายท่าได้ แต่ไม่ได้บอกวิธีปรับเครื่องหรือเลือกน้ำหนักให้เหมาะกับตัวเรา การได้ครูฝึกที่มีคุณสมบัติช่วยดูท่าในช่วงแรกก็ช่วยลดโอกาสบาดเจ็บได้มาก

หลักเดียวกันนี้ใช้ได้ตอนเลือกหนังสือให้คนอื่นด้วย คนที่กำลังมองหาหนังสือเป็นของขวัญที่ผู้รับจะอยากเปิดอ่านจริง มักหยิบหนังสือสุขภาพให้ผู้ใหญ่ในบ้าน ซึ่งเป็นความหวังดี แต่ควรเลือกเล่มที่เนื้อหาสุภาพ ไม่ตัดสินรูปร่าง และไม่แนะนำสิ่งที่ขัดกับการรักษาที่ผู้รับทำอยู่ ส่วนคนวัยเริ่มทำงานที่อยากจัดชีวิตใหม่ทั้งเรื่องการนอน อาหาร และการขยับร่างกาย หนังสือสุขภาพที่ดีเป็นตัวช่วยได้มาก ลองอ่านเรื่องหนังสือแนวไหนช่วยคนที่เพิ่งเริ่มงานแรกได้จริง ประกอบ จะได้ไม่ทุ่มเวลาให้หนังสือแนวเดียวมากเกินไป

มีอีกเรื่องที่ควรใส่ใจเสมอ คือ ถ้าคุณมีโรคประจำตัว กำลังตั้งครรภ์ เคยบาดเจ็บ หรือกินยาอยู่เป็นประจำ ให้ถือว่าทุกคำแนะนำในหนังสือเป็นเพียงข้อมูลประกอบ และปรึกษาแพทย์ก่อนเปลี่ยนการกินหรือเริ่มออกกำลังกายแบบใหม่ หนังสือรู้จักผู้อ่านทั่วไป แต่แพทย์รู้จักร่างกายของคุณ